Því er haldið fram að á Íslandi sé í framkvæmd hugmynd Montesquieu um þrískiptingu valdsins, að þar sé til staðar aðskilið framkvæmdar-, löggjafara- og dómsvald. En slíku er ekki fyrir að fara. Eins kaldhæðnislega og það hljómar, þá er reyndin sú að Íslendingar kjósa yfir sig einræði á um fjögurra ára fresti.

Þegar kosið er til Alþingis, þá byrja stjórnmálaflokkarnir að rotta sig saman til að ná sem hreinustum meirihluta á þingi. Þegar þessi meirihluti er kominn, þá er haldið á Bessastaði þar sem forsetinn myndar stjórn að kröfu fulltrúa þeirra flokka sem hafa tekið höndum saman á þingi. Þegar þetta er skoðað, ásamt þeirri staðreynd að framkvæmdavaldið velur líka alla dómara, þá er staðan einfaldlega þannig að framkvæmdavaldið er eina valdið. Allt annað tal er hégómi og veruleikafirring.

Hið algera vald forsvarsmanna ríkisstjórnarflokkanna gerir það að verkum að á Íslandi er í raun einræði fárra á kostnað hagsmuna heildarinnar. Þegar svo litið er til þess að þessir aðilar eru allir tengdir sérhagsmunahópum, þá á almenningur ekki mikla möguleika.

Lausnin liggur því í því að rjúfa þessa hefð og slíta á tengsl hins þrískipta valds. Þrátt fyrir miklar raunverulegar breytingar, þá er framkvæmdin í raun einföld þar sem allir þættir eru til staðar til að gera þetta mögulegt.

Samkvæmt núverandi stjórnarskrá, þá er það forsetinn sem skipar ríkisstjórn, en ekki er skráð að ríkisstjórn sé skipuð þingmönnum. Þar segir einfaldlega “Forsetinn skipar ráðherra og veitir þeim lausn. Hann ákveður tölu þeirra og skiptir störfum með þeim” og er það ekki fast sett að hún sé skipuð þingmönnum.

Það er því ekki nauðsynlegt að breyta stjórnarskrá til að koma þessum breytingum á, forsetinn þarf bara að framkvæma stjórnarskrána á nýjan hátt.

Til að ná fram fullum aðskilnaði, þá þarf að gera eftirfarandi:

Forseti er kosinn í almennum kosningum til fjögurra ára. Með breyttum áherslum, þá munu kosningar forseta snúast um að almenningur velur þann aðila sem hann telur hæfastan til að leiða ríkisstjórn. Eftir kosningar skipar forseti ráðherra og skulu þeir ekki sitja á Alþingi. Komi til þess að forseti velur þingmann til ráðherrasetu, þá á sá hinn sami að víkja sæti á meðan hann situr í ríkisstjórn.

Alþingi er kosið í almennum kosningum til fjögurra ára, en kosningar til Alþingis skulu vera haldnar tveimur árum eftir forsetakosningar. Hlutverk Alþingis er að setja lög og þegar flokkar á þingi eru ekki lengur bundnir í klafa stjórnarflokka og stjórnarandstöðuflokka, þá má gera ráð fyrir því að umræður á þingi verði málefnalegri.

Komi til þess að á þing séu kosnir aðilar sem fylgja í öllu og án gagnrýni, vilja forseta, þá mun það ástand ekki standa lengur en tvö ár, að fólk getur valið annan forseta sem minni tengsl hefur á þingi.

Einnig er þörf breytinga á framkvæmd lagasetninga og verður þeim gerð betri skil í þriðja fasa.

Val dómara, hvort sem er í héraði eða hæstarétti, ræðst af vilja innanríkisráðherra. Þessi tengsl þarf að rjúfa og þurfa dómarar að vera valdir af nefnd, eða í kosningu allra starfandi dómara. Ýmsar hugmyndir eru til staðar og eru þær margar góðra gjalda verðar og því nauðsynlegt að meta alla kosti. Eitt er þó á hreinu, að færa verður skipunarvald í dómarastöður frá framkvæmdavaldinu.